Her gece başımızı gökyüzüne çevirdiğimizde, şehir ışıklarından dolayı görmekte zorlandığımız minik parlak kristaller... Yıldızlardan bahsediyoruz evet. Kaç çeşit olduğunu merak ettiniz mi? Ben size bu soruyu sorduğumda aklınızdan "beyaz cüce, kırmızı dev " gibi cümlecikler geçtiyse bunları kafanızdan atın çünkü bunlar yıldızın evreleridir, çeşitleri değil.
Yıldızları sınıflandırmak için William Wilson Morgan ve Philip C Keenan 1943 yılında kafa kafaya vermişler. Yıldızları spektral tipine yani sıcaklıklarına göre sınıflandırmışlar ve buldukları bu yönteme ise "Morgan-Keenan" yöntemi demişlerdir. Spektral tipleri belirleyebilmek için bazı harfleri kullanmışlardır: O, B, A, F, G, K, M.(En ağırdan en hafife) Bu harfler yıldızın kütlesini ve tayf türünü sembolize eder. Harfleri akılda tutmak için bir kodlama bile var: 'Oh Be A Fine Girl Kiss Me'
Yıldız sınıfları da kendi içlerinde bölümlere ayrılmaktadır. 0'dan 9'a doğru yani sıcaktan soğuğa doğru gidiyor(A5,A6,F7,F8 gibi).
Fotoğrafta 1 adet O-B sınıfı yıldıza karşılık diğer yıldız türlerinden kaç tane olduğu görünmektedir.
1- O-B Sınıfı Yıldızlar:
En büyük kütleli ve -bana göre en güzel- maalesef en kısa ömürlü yıldız sınıfı. Kısa ömürlü olmasının sebebi; büyük kütlesini ayakta tutabilmek için merkezindeki yakıtı fazla kullanmasından kaynaklı. Kütlesi ise Güneş'in 3.5 ila 120 katı. Ömrünün sonunda ise kırmızı bir deve, ardından büyük kütleli olanları süpernova patlamasıyla karadeliğe veya nötron yıldızına dönüşüyor. Küçük kütleli olanları ise gezegenimsi bulutsu meydana getirerek beyaz cüce oluyorlar.
(Resimler yukarıdan aşağıya sırasıyla: Karadelik, Nötron yıldızı, Beyaz cüce)
2-A-F Sınıfı Yıldızlar:
Sirius Benzeri Beyaz Yıldızlar olarak da geçer. Güneş'in 1.5'i ile 2.5'i arasında bir kütleye sahiptirler. Ömürleri kütlelerine göre 300 milyon yıl ile 4 milyar yıl arasında değişir. Beyazımsı ve mavimsi renktedirler.
A0 tayf türünden Vega yaklaşık 825 milyon yıl yaşındadır. Güneş'in 40 katı ışıtma gücüne sahiptir.(En üstte Vega, sol altta Deneb, sağ altta Altair)
Küçük köpek takım yıldızının en parlak olanı Procyon F5 tayf türünden bir yıldızdır. Güneş'in 7 katı ışıtma gücüne sahiptir.
3-G Sınıfı Yıldızlar:
Güneş benzeri sarı yıldızlar.Güneş'in de dahil olduğu yıldız sınıfıdır. Ömürleri 8 ile 13-15 milyar yıl arasındadır.
En yakınımızda Tau Ceti G sınıfı yıldızı bulunmaktadır.
4-K Sınıfı Yıldızlar:
Turuncu cüce yıldızlar olarak da geçiyor. Adındaki turuncu kısmı ne kadar ben sıcağım dese de Güneş'e nazaran daha soğukturlar. Samanyolu'muzdaki yıldızların yaklaşık %13'ünü bu yıldızlar oluşturuyor. Ömürleri 20-60 milyar yıl arasındadır ve şimdiye kadar bu sınıftan ölen yıldız yok.
5-M Sınıfı Yıldızlar:
Gelelim en miniminnak olan kırmızı cücelere... Kütleleri hayli küçük olunca yaşamları da o denli uzuyor. Ömürleri 70 milyar yıl ile bir kaç trilyon yıl arasında değişiyor. Diğerler yıldızlar ölmeden önce beyaz cüceye dönüşürken; kırmızı cüceler, kara cücelere dönüşüyorlar. K sınıfı yıldızlarda olduğu gibi bu sınıfta da hiç bir yıldız ölmemiştir.
En temel yıldız sınıflandırmasının böylelikle sonuna gelmiş olduk. Umarım sıkılmadan okumuşsunuzdur. Merak ettiğiniz bir konu varsa araştırmam için yorumlarda belirtebilirsiniz. Kendinize iyi davranın çünkü sizden daha değerlisi yok. 🙆♀️
Sevgilerle MrsSpace👩🚀
Kaynaklar:
Kozmikanafor.com-"Evrende Var Olan Yıldız Türleri" ve "Yıldız Astrofiziği 5: Tayf Türleri"
Erişim Adresleri:https://www.kozmikanafor.com/yildiz-turleri/
Saturun gezegenine ilgim var. Bir ara onunla ilgilide yazarmısınız. Zuhal
YanıtlaSilTabi ki de yazarım��
SilKara delik ya da samanyolu hakkında da yazarsanız çok sevinirim 😊
YanıtlaSil